CyberPielęgnacja cz. 2: filtr krytycznego myślenia

Anne Marie
31 października 2026
Cyber

Tak jak UV może niszczyć skórę, tak pośpiech i emocje wyłączają Twoją czujność w sieci. Oszuści liczą na brak filtra. Kiedy działasz w stresie, klikasz nim pomyślisz. Tak jak przed wyjściem na słońce używasz SPFa, tak samo załóż filtr krytycznego myślenia, zanim w cokolwiek klikniesz!

Dopłać 1,50 zł do paczki, bo zostanie zwrócona
Pilna wiadomość z Twojego banku – zablokowaliśmy konto

To częste sposoby na wykorzystanie pośpiechu, gdy buzują emocje!

Naturalny filtr = ZASADA OGRANICZONEGO ZAUFANIA

Żadna technologia nie zastąpi Twojego krytycznego myślenia!

STOP: Dostałaś SMS-a lub maila z linkiem do dopłaty? NIE klikaj, gdy tylko zobaczysz go w skrzynce.

SPRAWDŹ: Wejdź bezpośrednio w aplikację kuriera lub wpisz adres banku w przeglądarce ręcznie. Upewnij się, czy rzeczywiście istnieje jakiś problem i powinnaś zareagować.

ZGŁOŚ: Jeśli coś się nie zgadza, podejrzany SMS prześlij bezpłatnie na numer 8080 a maila na stronie Zgłoś incydent (CERT Polska).

Jak sprawdzić, czy mail to oszustwo?

W kosmetologii SPF chroni przed promieniowaniem. W IT SPF (Sender Policy Framework) to cyfrowy filtr, który sprawdza, czy mail naprawdę wysłano z serwera danej firmy, np. banku. Jeśli nie, wiadomość może zostać oznaczona jako podejrzana lub odrzucona.

SPRAWDŹ to sama!

Nie patrz tylko na wyświetlaną nazwę nadawcy (np. Poczta Polska).

Rozwiń szczegóły i sprawdź pełny adres po @. Jeśli domena wygląda jak np. poczta-polska-weryfikacja123.co, filtr nie zadziałał. To oszustwo!

W treści maila mogą znajdować się

linki – nie klikaj w nie od razu, tylko najpierw podświetl i zobacz, czy wyglądają prawidłowo. Lepiej sprawdzić w wyszukiwarce, czy taka forma istnieje, a jeśli nie masz pewności, samodzielnie poszukaj tej strony.
numery telefonów – tutaj również ktoś może się podszywać, więc w razie niepewności bezpieczniej będzie wyszukać numer do danej osoby.
świetne okazje, jak np. informacja o wygranej nowego telefonu. Czy brałaś udział w jakimś konkursie? Jeśli nie, zachowaj czujność!
treści wywołujące gwałtowne emocje: strach, euforię, złość. Zatrzymaj się nad nimi i nie pozwól przejąć nad sobą kontroli. Zastanów się, jaki jest cel nadawcy i nie daj mu się podejść.

Wiele przykładów mailowych oszustw zobaczysz w quizie Googla na temat phishingu (czyli wiadomości e-mail próbujących wyłudzić np. dane). Polecam, to bardzo otwiera oczy!